Geriatrische fysiotherapie

Waarom deze specialisatie?
Het aantal ouderen neemt toe. Uit cijfers van het CBS blijkt dat het aantal 65-plussers in 1990 bijna 2 miljoen bedroeg. Er wordt geschat dat dit aantal in 2020 ca. 4 miljoen zal bedragen. Het aantal ouderen neemt percentagegewijs het sterkste toe. De verwachting is dat het aantal ouderen tot voorbij 2050 zal stijgen. Daarbij blijkt dat de provincie Noord-Brabant tweemaal zo sterk vergrijst als de rest van Nederland.

Binnen de beroepsvereniging voor fysiotherapie zag men de noodzaak in om hiertoe een groep collega’s aanvullend te scholen. Deze post HBO-opleiding kwam tot stand in samenwerking met het Nederlands Paramedisch Instituut (NPi) en het Centrum voor Niet Aangeboren Hersenletsel (NAH). Vanuit onze groepspraktijk nemen we hieraan deel in de persoon van collega C.A. (Cees) van Leent, MSc. Ook zijn we aangesloten bij het geriatrienetwerk.

De blik van de fysiotherapeut moet echter verder reiken dan spieren, kapsels banden en gewrichten. Oorzaken van hypokinesie kunnen namelijk gelegen zijn in motorische, maar ook in psychologische en sociaal-maatschappelijke factoren. Slechts constateren dat de motorische uitvoering is gestoord geeft onvoldoende informatie over de oorzaken van de gestoorde activiteit.

Deze oorzaken kunnen gelegen zijn op bv. existentieniveau, cognitief niveau, planningsniveau, uitvoeringsniveau of energievoorzieningniveau. Het fysiotherapeutisch onderzoek zal daarop moeten worden aangepast met specifieke meetinstrumenten.

De volgende indeling wordt gebruikt:Ouderen zijn 55-plussers

  • 55 –65 jaar: de senior; staat nog volop in het leven.
  • 65 –75 jaar: de jongere oudere; heeft een actief bestaan: de actieve recreant.
  • 65 –75 jaar: de jongere oudere; heeft een actief bestaan: de actieve recreant.
  • 75 –85 jaar: de oude oudere.
  • 85 –plusser: deze zeer oude oudere; de kans op verminderde activiteit en afhankelijkheid is vergroot.

Het mag duidelijk zijn dat de ouder wordende mens centraal staat met zijn functionele mogelijkheden en onmogelijkheden (op beperkings- en participatieniveau). Het benutten van mogelijkheden staat voorop: Positief denken! Preventie!

In het kader van de gewijzigde fysieke en psychische belastbaarheid van ouderen vereisen behandeling en begeleiding specifieke deskundigheid, vaardigheid en attitude van de fysiotherapeut. De taak van de fysiotherapeut in de geriatrie bestrijkt alle geledingen binnen de gezondheidszorg: ziekenhuis, verpleeghuis, verzorgingshuis en thuissituatie, aanleunwoning. Bij de thuiswonende oudere wordt niet alleen gedacht aan thuiszorg, maar aan alle fysiotherapeutische zorg rondom een oudere die thuis woont. Dit kan dus ook dagbehandeling in een verpleeghuis betreffen of MBVO (= meer bewegen voor ouderen).

Uitgangspunt voor deze specialisatie vormt een “holistische sociaal model of management” en niet zozeer het medisch behandelmodel waarbij de nadruk ligt op stoornisniveau. Binnen dit model zijn belangrijk:

  • Community-based health promotion.
  • Preventie.
  • Revalidatie.
  • Multi-disciplinaire samenwerking

Naast de technische zijde van werkzaamheden wordt de nadruk gelegd op educatieaspecten. De geriatrisch fysiotherapeut probeert het gedrag van de mensen te beïnvloeden.

Verder wordt er aandacht besteed aan effectonderzoek en beleidsontwikkeling binnen de zorg voor ouderen en de preventieve gezondheidszorg. De geriatrisch fysiotherapeut vervult een voorhoedefunctie binnen het wetenschappelijk onderzoek naar veroudering. Doel van dit onderzoek is het voorkomen dat mensen met het stijgen der jaren beperkingen ontwikkelen. Met behulp van goede meetinstrumenten dienen deze multifactoriële oorzaken van het verminderd aanpassingsvermogen in kaart te worden gebracht.

Zie ook: bewegen voor ouderen.

Aanvullende informatie kunt u vinden op www.nvfgnet.nl